Waarom?

Blogs, 5 juni 2017, geschreven naar aanleiding van het nieuws van die dagen, 3 minuten lezen

Horen we het nu steeds meer of lijkt het maar alsof? Gebeurt het vaker of is het van alle tijden? Ontvallen ons de laatste tijd steeds meer mensen, of komt het nieuws over hun dood gewoon steeds dichterbij?

Oorlogen zijn er altijd geweest. Dat daarbij onschuldige mensen omkomen, is helaas niets nieuws. We kennen het verleden en hoeven in deze dagen maar naar Syrië, Afghanistan en Irak te kijken om te zien dat het niet bij dat verleden blijft.

Terrorisme voelt ondertussen steeds dichterbij. In onze eigen westerse steden worden mensen het slachtoffer van aanslagen. Het beeld dat het gevaar uitsluitend van buiten komt, houdt geen stand wanneer ook mensen die hier zijn geboren radicaliseren. Wat gaat er in hen om? Hoe komt iemand op het punt dat hij de weg van het laffe geweld kiest en anderen het leven afneemt?

Vorige week hoorde ik een islamdeskundige betogen dat discriminatie mensen zo van de maatschappij kan vervreemden dat zij zelfmoord nog als enige uitweg zien. Ik kan een klein stukje meegaan in de gedachte dat uitsluiting en uitzichtloosheid mensen beschadigen. Maar daarmee ben ik nog mijlenver verwijderd van begrip voor iemand die tientallen onschuldige mensen in zijn dood meesleept. Dat heeft voor mij niets meer te maken met teleurstelling in de maatschappij.

Dat iemand in een auto stapt om mensen op straat dood te rijden, alsof het een computerspelletje is, vind ik stuitend. Dat iemand zichzelf met een bomgordel in een mensenmassa opblaast, kennen we helaas inmiddels. En dan Manchester. Een spijkerbom tussen mensen die naar een concert zijn geweest. Ik kan er met mijn hoofd niet bij.

En nu lees ik over meisjes van veertien die het slachtoffer worden van zinloos geweld. Meisjes van veertien, die het al zo moeilijk hebben met hun status, kleding, uiterlijk, vriendjes en vriendinnetjes. Om maar te zwijgen van school met dat vervelende huiswerk: een storende onderbreking van hun o zo belangrijke andere dagelijkse bezigheden. Wow, die laatste opmerking kwam er wel heel makkelijk uit, Jessie van Boekel.

De eerste vraag die bij nabestaanden opkomt, is: waarom? Waarom mijn zoon, dochter, man of vrouw? Het is zo onlogisch, zo niet te bevatten dat iemand er van het ene op het andere moment niet meer is.

Toen ik mijn vrouw Lizzy in 2007 plotseling verloor door een aneurysma in haar hoofd, was het dezelfde vraag die in mijn hoofd rondspookte. Waarom zij? Waarom wij?

Wekenlang heeft die vraag in mijn hoofd rondgedoold. Ik zocht een antwoord omdat ik dacht dat het me houvast zou geven bij iets waarop ik totaal niet was voorbereid. Hoe ga je om met zo’n verlies? Niemand had mij geleerd hoe dat moest. Niemand had mij verteld hoe ik dit het beste kon aanpakken.

Ik bleef zoeken naar een antwoord dat het verlies zou moeten verzachten. Voor mijn gevoel kon ik pas verder met verwerken als ik die prangende vraag had beantwoord. Alsof er ergens een verklaring moest liggen die alles begrijpelijk zou maken.

Uiteindelijk vond ik een antwoord. Eenvoudig en tegelijkertijd confronterend: noodlot. Niet meer en niet minder. Geen verklaring die het eerlijk maakte. Geen reden waarom het juist Lizzy had moeten treffen. Wel een woord waarmee ik voor mezelf kon aanvaarden dat er op die vraag geen bevredigend antwoord kwam. Daarna kon ik verder met het verwerken van haar verlies.

Bij geweld is er iemand die een ander iets aandoet. Dat is iets anders dan wat ons met Lizzy overkwam. Maar die eerste, wanhopige vraag van de mensen die achterblijven, herken ik maar al te goed.

Het noodlot kan ons allemaal treffen. Op ieder moment, en meestal onverwacht.

Het noodlot…