Met mijn kinderen door Schotland
De kinderen hadden niet zoveel met vliegvissen. Ik wel. Dat zagen ze blijkbaar duidelijk genoeg, want Jeffrey en Kenny gingen mee op les en Kayleigh nam de camera voor haar rekening. Later die dag zaten we tussen de Schotse bergen onze eigen forellen te eten. Een wegwerpbarbecue, wat brood en een biertje erbij. Veel beter hoefde het voor mij niet te worden.
We waren met z’n vieren door Schotland aan het reizen. Zestien dagen, van Edinburgh naar de noordkust en via het westen weer terug. Onderweg sliepen we in B&B’s. Geen grote hotels, maar huizen in kleine dorpen en op afgelegen plekken, met eigenaresses die uitgebreid de tijd namen voor hun gasten.
De eerste overnachting op het land liep overigens anders dan gepland. Vanuit Edinburgh belde ik dat we later zouden aankomen. Toen hoorde ik dat er een watertank was gebarsten en de kamers onder water stonden. De eigenaar had een ander hotel voor ons geregeld. Daar kwamen we uiteindelijk om elf uur aan. Alles was donker en afgesloten. Niemand nam de telefoon op.
We kwamen via een achterraam alsnog binnen. De volgende ochtend kon de eigenaresse er gelukkig om lachen. Wij hadden in ieder geval een bed gevonden.
In Edinburgh hadden we al uitgebreid rondgelopen. Een prachtige stad, met oude gebouwen en veel sfeer. Een straatartiest wist ons er een uur lang vast te houden. Hij maakte vooral grappen en koos mij uit als doelwit omdat ik er volgens hem chagrijnig bij stond. Zijn attributen bleven ondertussen ongebruikt liggen. Uiteindelijk slikte hij een opgeblazen ballon in en bevrijdde hij zich uit een dwangbuis. Een knappe act, maar zijn vermogen om het publiek te laten wachten was minstens zo indrukwekkend.
Bij de Falls of Dochart besloten we zo ver mogelijk langs en door de rivier te waden. Het avontuur tegemoet. Veel avontuurlijker dan met mijn voet dertig centimeter in de blubber wegzakken werd het niet. Voor ons stadsmensen toch een hele gebeurtenis. We eindigden op een oude, heilige begraafplaats. De beheerster maakte vermanend duidelijk dat dit niet de bedoeling was. Dat we alleen maar door de rivier waren gekomen, maakte geen indruk. We namen ons verlies. Later zaten we bij een meer tussen de bergen, zonder andere mensen. Spelen met zand en stenen en proberen jonge zalmpjes te vangen. Fijn dat sommige dingen nooit veranderen.
De volgende dag werd sportief. Ik ging mountainbiken en Kayleigh hardlopen. Jeffrey en Kenny staken de weg over naar een riviertje, stuitten op een vangrail en keerden onverrichter zake terug. Na die inspanningen liepen we elf kilometer door het bos bij Grantown-on-Spey. Herten gezien, dus geslaagd. Op de terugweg stonden er wel dertig op een helling. Als echte avonturiers klommen we omhoog, besluipen, aanleggen, vizier scherp, trekker over en… weer een foto erbij.
Onderweg naar het noorden gingen we naar heilige grond. Voor sommigen het Vaticaan, voor anderen Mekka. Ik kende ook mensen voor wie de Primark heilig was. Mijn heilige grond lag in Dufftown. Daar werden verschillende elementen tot een goddelijke eenheid versmolten. Een film over het ontstaan, een rondleiding bij de schepper en daarna in een kleiner gezelschap het geloof belijden: verschillende soorten van mijn favoriete Glenfiddich Scotch Whisky proeven. Daarna Dunrobin Castle. Want wat was Schotland zonder kastelen?
Aan de noordkust was het winderig. Ditmaal door de wind, niet door Kenny. Bij de Whaligoe Steps vertelde een ruwe, aardige Schot uitgebreid over het haventje waar zijn grootvader had gevist. Hij vroeg me binnen om een foto te laten zien. Over het cafeetje had hij nog een laatste tip: “Don’t go there for a coffee, it’s run by bloody English.” Sommige dingen veranderen nooit.
Een visdag. Eerst dat zware bootje vanaf het keistrand in het water krijgen. We hadden de beste dag uitgekozen: regen, wind en mist. De eerste dag zonder prachtig weer. Hebben wij weer. Binnen een kwartier zaten we volledig ingesloten en zagen we niets verder dan vijftig meter. Hadden we nou net de avond ervoor Open Water gekeken. Voor wie die film niet kent: twee mensen worden op zee achtergelaten en niet gevonden. De sfeer zat er goed in. Met onze smartphones vonden we de kade terug. Van tien tot drie volgehouden en kei-leuk. Iets gevangen? Zestien forellen!
Bij Loch Ness zochten we naar het bekende monster. Dat vonden we niet. Even later zagen Jeffrey en ik bij een waterval wel een zalm uit het water springen, tegen de stroom in. Zoiets kende ik vooral van plaatjes. Nu gebeurde het vlak voor ons.
Die kleine mugjes waren minder indrukwekkend. Sommige mensen smeerden of spoten iets. Wij gingen gewoon rennen. Hielp ook. Bij het bestellen van mosselen liet ik mijn spierbal zien. Mussels, muscles, je begrijpt hem. De bijdehante serveerster antwoordde: “I won’t show you mine, you’ll be embarrassed.” Leuke mensen, die Schotten.

Skye bleek behalve onze bijzondere hond ook een eigen eiland te hebben. We dachten het mooiste achter ons te hebben, maar na de brug doemden bergen en dalen op die dat direct tegenspraken. In Portree vonden we welgeteld één terras. Vol. We gingen binnen zitten, zagen een tafel vrijkomen en verhuisden naar buiten. Waar we links werden ingehaald door een tachtigjarige met rollator. Tafel weg. Een volgende poging lukte. Later liepen we bij de Quiraing over smalle paden langs diepe afgronden. Adembenemend mooi. De kinderen klaagden over mugjes die steeds in hun haar gingen zitten. Zelf had ik nergens last van. Dus ze stelden zich aan, toch?
Die avond liep ik vanaf de B&B nog alleen naar de kust. Ik ging op een rots zitten met een sigaartje en keek naar de zonsondergang. De stilte en de zee waren prachtig. Tegelijk miste ik Monique, die thuis was. Dit was zo’n moment dat ik graag samen met haar had willen beleven.
Op een regenachtige ochtend deden we de auto open. Alsof we een natte schoen met zweetvoeten instapten. Er lagen nog natte kleren en schoenen van de vorige dag. Eerst maar goed luchten. De tocht ging verder langs de westkust naar het zuiden, weer door een prachtig landschap. Af en toe met muziek van The Lord of the Rings erbij. Dan zaten we helemaal in de juiste sfeer.
Bij Inverawe kon je naar een zalmrokerij, wandelen en vliegvissen. Toen ik een jaar of zestien was, zo’n twintig jaar geleden dus, had ik een vliegvishengel gekocht. Nooit iets mee gevangen. De jongens hadden er niet veel mee, maar zagen dat ik het graag wilde. Een voordeel van volwassen en bijna volwassen kinderen: inlevingsvermogen en rekening houden met anderen. Ouders van kleine kinderen, het zit er allemaal wel in. Het duurt alleen even voordat het eruit komt. Kayleigh offerde zich op om foto’s te maken, mocht er per ongeluk een vis in ons haakje verstrikt raken.
Om twee uur hadden we de les geboekt. Daarvoor koffie, een broodje zalm, de rokerij en een wandeling. Toen begon het te hozen. Niet regenen, maar met bakken uit de hemel. Hoe laat, Maarten? Twee uur natuurlijk. De instructeur verscheen pas om kwart over twee. Kwam ons niet slecht uit, maar droog was het nog steeds niet.
Na ongeveer een halfuur zag ik een regenboogforel achter mijn vlieg aangaan. Toen zat hij eraan. Een flinke vis die zich niet zomaar liet binnenhalen. Na al die jaren eindelijk iets vangen met een vliegvishengel was een heerlijk gevoel. Later ving Kenny een nog grotere. Kayleigh had met haar camera dus ook echt iets te doen.
We namen de twee forellen mee. Dat hadden we vooraf afgesproken. Bij de supermarkt kochten we peper, zout, citroen, aluminiumfolie en een wegwerpbarbecue. Daarna zochten we een geschikte plek om te stoppen. Het was inmiddels opgeklaard.
De vissen moesten nog worden schoongemaakt. Geen aantrekkelijk werkje, maar dat hoorde er nu ook bij. Met brood en een biertje maakten we er tussen de bergen een avondmaal van. De jongens hadden gezien dat ik die les graag wilde doen. Nu zaten we met z’n vieren van de vangst te eten. Daar was ik erg blij mee.
Bij Loch Lomond visten we nog een laatste keer. Dit keer was Kayleigh de viskoningin, met drie baarsjes. We hadden deze vakantie veel gedaan, vaak spontaan iets toegevoegd en steeds weer een mooie plek gevonden. Ook het weer had ons meestal goed geholpen.
Daarna ging het via Newcastle en de boot terug naar IJmuiden. De terugreis voelde anders. We kenden het schip inmiddels en thuis begon meteen weer het uitpakken, wassen en bijwerken van post en mail.
Maar die zestien dagen waren van ons vieren geweest. Aan een meer spelen alsof er weinig veranderd was. Samen door de bergen lopen. De kinderen die meegingen in iets wat ik graag wilde, en daarna onze eigen vis eten. Ik had veel foto’s gemaakt, maar dat waren de momenten die ik vooral wilde onthouden.